Open Monumentendag

Affiche OMD 2019

Focus op Monumentendorp Eksaarde

Dit jaar trekken we op Open Monumentendag op zondag 8 september naar Eksaarde. In september vindt daar de viering plaats van 700 jaar vinding van de miraculeuze kruisen. Natuurlijk stellen we die dag de Kruiskapel in de kijker maar naast dit monument zijn er in de deelgemeente nog heel wat waardevolle gebouwen en gevels te bewonderen. 

 

Geleid bezoek: Huis Back - deel Sint-Teresiacollege - Eksaardedorp 17


Dit 19de-eeuwse herenhuis aan de straatzijde was oorspronkelijk een notariswoning. Van 1908 tot 1939 was er een klooster in gevestigd van de Camillianen, in de volksmond 'de Franse paters' genoemd, die in de tuin een school bouwden.  In 1939-1940 werden hier ongeveer 200 joodse vluchtelingen opgevangen, die voornamelijk afkomstig waren uit Nazi-Duitsland en het door deze staat in 1938 geannexeerde Oostenrijk. Het was de Belgische overheid die in november 1939 een opvangcentrum voor hen opende. De joodse vluchtelingen, hoofdzakelijk jongens tussen 16 en 20 jaar oud uit Duitsland en Oostenrijk, verblijven er in relatief goede omstandigheden. Wanneer een klein jaar later de oorlog uitbreekt, worden deze Joden gedwongen verder te vluchten. Zeker een kwart van hen komt uiteindelijk om het leven in de concentratie- en vernietigingskampen.

Vanaf 1945 was het gebouwencomplex in gebruik als klooster en middelbare school van de Paters Karmelieten, nu Sint-Teresiacollege. Tot 2019 was in deze woning een kinderkribbe ondergebracht.

Gids Rudi De Clercq vertelt over de geschiedenis van de notariswoning, klooster en schoolgebouw en over de tocht die de vluchtelingen ondernamen. Museumconservator Leen Heyvaert verzamelt sporen en verhalen uit Eksaarde die herinneren aan dit opvangcentrum en de mensen die er verbleven, om er binnenkort in het museum mee aan de slag te gaan.

Huis Back is vrij te bezoeken van 14 tot 18 uur. Doorlopend uitleg door stadsgids Rudi De Clercq en museumconservator Leen Heyvaert. 

 

Geleid bezoek: Schoolgebouwen Vrije lagere school - Eksaardedorp 123

Huis Back Eksaarde

Dit imposant schoolgebouw werd in 1896 in gebruik genomen na de woelige schoolstrijd van 1878-1884. De zusters Maricollen die in het overliggend hospice ouderen en wezen verzorgden, gaven er onderwijs. In 1889 werden de Maricollen afgelost door de zusters van de congregatie van Sint-Vincentius a Paulo uit Oostakker. De fröbelschool was er gemengd, vanaf het eerste tot het achtste leerjaar kregen alleen de meisjes er les, de jongens trokken naar de gemeentelijke mannekensschool in de Bautschoot.
De schooldirecteur Peter Simillion neemt je mee door de lokalen en de geschiedenis van zijn school, nu basisschool Dolfijn.

Rondleiding om 14.30 uur en 16 uur. Telkens maximum 30 personen. Inschrijving is noodzakelijk via: https://toerismelokeren.recreatex.be/ of bij Infopunt Toerisme, Markt 2, Lokeren.

 

Open huis: Kruiskapel- Kruiskapeldreef

 

De Kruiskapel op het einde van een populierendreef is omringd door rode beuken en werd gebouwd in 1632 op de plaats waar volgens de overlevering in 1317 twee miraculeuze kruisbeelden werden gevonden. De gemetselde put in de nabijheid van de Kruiskapel geeft de plaats aan waar de kruisen destijds door Boudewijn met de Negen Ponden werden opgegraven. De parochiekerk en de Kruiskapel zijn symbolisch verbonden door een kruisweg met 14 statiekapelletjes. De kruisweg is 2 km lang en werd in 1877-1878 aangelegd.

Open huis van 14 tot 17 uur – om het uur vertelling van ‘De legende van de vinding der miraculeuze kruisen’.  

 

Geleid bezoek: Onze-Lieve-Vrouwkerk, Eksaardedorp

In de 13de eeuw wordt Eksaarde een zelfstandige parochie en werd er door de inwoners een kerkje in romaanse stijl gebouwd. In de loop der tijd werd de Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk verscheidene malen verbouwd en aangepast aan de groeiende bevolking. In 1897 gebeurde de laatste grote verbouwing in neogotische stijl.

Het interieur is rijk aan elementen uit de 17de en 18de eeuw, o.a. de preekstoel en het fraaie houtsnijwerk van het doksaal zijn 17de-eeuws.

Een groot driehoekig dorpsplein met oude bomen omgeeft de kerk. In de oostelijke muur van de kerk zijn enkele merkwaardige grafstenen te zien.

Vrij bezoek - doorlopend rondleidingen van 14 tot 17 uur.

 

Isabey-Bergez

In het centrum van Lokeren kan je de monumentale portiek van de voormalige textielfabriek Isabey-Bergez gaan bekijken. Dit gedenkteken aan de Oude Durme (parking zwembad) wordt op Open Monumentendag onthuld. 

In het Stadsmuseum Lokeren heeft gids Johan Terryn een tentoonstelling samengesteld naar aanleiding van '700 jaar vinding van de miraculeuze kruisen'. Op zondag 8 september is het Stadsmuseum Lokeren open van 10 tot 12 uur en van 14 tot 17 uur. 

 

 

Ook voor kinderen is er op Open Monumentendag wel wat te beleven.

Spring op je fiets en ga in een toertje van ongeveer 5 km op fotozoektocht in Eksaarde. Voor elke deelnemer is er een prijs! Download je exemplaar op  www.lokeren.be/toerisme of haal vooraf een exemplaar op in Infopunt Toerisme of Stadsmuseum Lokeren. Op de dag zelf kan je een exemplaar verkrijgen in de bib van Eksaarde, Eksaardedorp 86.

In het Stadsmuseum, Markt 15A, kan je je uitleven in de tentoonstelling Made by children – twee eeuwen kinderarbeid . Via filmpjes en spelletjes maak je kennis met Norbertine, de jonge haarsnijdster, die jou vertelt hoe zij haar leven als kind in Lokeren beleefde.

 

Centraal info- en vertrekpunt: nieuwe bibliotheek en kinderopvangcentrum op Eksaardedorp 86, van 13.30 tot 17.30 uur. 0485/02 52 46.

Het volledige programma vind je ook terug in de folder die onder meer te verkrijgen is in de bibliotheken van Eksaarde en Lokeren en bij Infopunt Toerisme, Markt 2.

Enkel voor het geleid bezoek: ‘Schoolgebouwen Vrije lagere school’ is inschrijven noodzakelijk via https://toerismelokeren.recreatex.be.